• Farmrise logo

    ਬਾਇਰ ਫਾਰਮਰਾਈਜ਼ ਐਪ ਇੰਸਟਾਲ ਕਰੋ

    ਮਾਹਰ ਖੇਤੀ ਹੱਲਾਂ ਲਈ!

    ਐਪ ਇੰਸਟਾਲ ਕਰੋ
ਹੈਲੋ ਬਾਇਰ
Article Image
ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫੇਰੋਮੋਨ ਟ੍ਰੈਪਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਟ੍ਰੈਪਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ
Oct 08, 2025
3 Min Read

ਕੀਟ ਟ੍ਰੈਪ ਵਾਤਾਵਰਣ-ਅਨੁਕੂਲ ਅਤੇ ਸਸਤੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਟਾਂ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਸਾਇਣਕ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਬੇਲੋੜੀ ਤੇ ਵੱਧ ਵਰਤੋਂ ਫਸਲ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਰਸਾਇਣਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤਦ ਹੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੀਟਾਂ ਕਾਰਨ ਆਰਥਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇ। ਟ੍ਰੈਪਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਟਾਂ ਦੀ ਵੱਧ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਫਸਾਉਣ, ਮਾਰਣ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖੇਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਅਸੀਂ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਛਿੜਕਾਅ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉਚਿਤ ਸਮਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੁਝ ਖਾਸ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਰਸਾਇਣਕ ਛਿੜਕਾਅ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਖੇਤ 'ਤੇ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ। ਕੀਟ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਫੇਰੋਮੋਨ, ਰੰਗ, ਰੌਸ਼ਨੀ, ਖੁਰਾਕ ਜਾਂ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਥਾਂ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਰਤੇ ਗਏ ਆਕਰਸ਼ਕ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਟ ਟ੍ਰੈਪਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਫੇਰੋਮੋਨ ਟ੍ਰੈਪ ਉਹ ਕੀਟਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸੰਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਫੇਰੋਮੋਨ ਛੱਡਦੇ ਹਨ। ਫੇਰੋਮੋਨ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਪ ਲਈ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ (ਸੈਕਸ ਫੇਰੋਮੋਨ), ਖਤਰੇ ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨ ਕਰਨ, ਦਿਸ਼ਾ ਦੱਸਣ ਜਾਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਲਈ ਛੱਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੰਡੀਆਂ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਕਸ ਫੇਰੋਮੋਨ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੇਰੋਮੋਨ ਟ੍ਰੈਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਿਊਰ ਜਾਂ ਮਾਦਾ ਕੀਟ ਦਾ ਸੈਕਸ ਫੇਰੋਮੋਨ ਰਬੜ ਸੈਪਟਾ 'ਤੇ ਲਗਾ ਕੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਰ ਕੀਟਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਰ ਕੀਟ ਟ੍ਰੈਪ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਮਾਦਾ ਕੀਟਾਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਅਤੇ ਅੰਡੇ ਪਾਉਣਾ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫੇਰੋਮੋਨ ਕ੍ਰਿਤ੍ਰਿਮ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਕੀਟਾਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੰਬਾਕੂ ਸੁੰਡੀ, ਬੈਗਨ ਫਲ ਅਤੇ ਟਾਹਣੀ ਬੋਰਰ, ਡਾਇਮੰਡ ਬੈਕ ਮੌਥ, ਬੀਟ ਆਰਮੀਵਰਮ, ਲੈਗਿਊਮ ਪੌਡ ਬੋਰਰ, ਗੋਭੀ ਦਾ ਪੱਤਾ ਲਪੇਟ. ਗੋਭੀ ਦਾ ਪਤੰਗਾ, ਮਟਰ ਦਾ ਪਤੰਗਾ, ਆਲੂ ਦਾ ਪਤੰਗਾ ਆਦਿ। ਅਲਾਰਮ ਫੇਰੋਮੋਨ ਅਤੇ ਐਗਰੀਗੇਸ਼ਨ ਫੇਰੋਮੋਨ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕੀਟਾਂ ਨੂੰ ਫਸਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਨਰ ਅਤੇ ਮਾਦਾ ਕੀਟਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ — ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਵੀਵਿਲ

Attachment 1
Attachment 2

ਲਾਈਟ ਟ੍ਰੈਪ ਉਹ ਕੀਟਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਰਗਰਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਰੌਸ਼ਨੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਯੂ.ਵੀ. ਲਾਈਟ, ਫਲੋਰੋਸੈਂਟ ਲੈਂਪ, ਮਰਕਰੀ ਵੇਪਰ ਲੈਂਪ ਜਾਂ ਐਲ.ਈ.ਡੀ. ਲਾਈਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਟ੍ਰੈਪ ਉਡਣ ਵਾਲੇ ਕੀਟਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਰਮੀ ਵਰਮ, ਬਗਸ, ਲੀਫ ਹਾਪਰ, ਪਲਾਂਟ ਹਾਪਰ ਅਤੇ ਸਟੇਮ ਬੋਰਰ ਆਦਿ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Attachment 1
Attachment 2

ਪਿਟਫਾਲ ਟ੍ਰੈਪ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਕੀਟਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗਰਾਊਂਡ ਬੀਟਲ। ਇਸ ਟ੍ਰੈਪ ਲਈ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਖੱਡੇ ਖੋਦ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਡੀਟਰਜੈਂਟ ਭਰੇ ਹੋਏ ਛੋਟੇ ਬਰਤਨ ਮੂੰਹ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰੱਖ ਕੇ ਗੱਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੀਟ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲ ਸਕਦੇ।

Attachment 1
Attachment 2

ਬੇਟ ਟ੍ਰੈਪ ਉਹ ਕੀਟਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ ਫਲ ਮੱਖੀਆਂ ਜੋ ਸੜੇ-ਗਲੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਗੰਧ ਵੱਲ ਖਿੱਚੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਇਹਨਾਂ ਲਈ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀਆਂ ਬੋਤਲਾਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਛੇਦ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਐਪਲ ਸਾਈਡਰ ਵਿਨੀਗਰ, ਜਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਪਿਸ਼ਾਬ, ਸੜੇ ਹੋਏ ਫਲ ਦਾ ਗੂਦਾ ਜਾਂ ਮਰੀ ਹੋਈ ਮੱਛੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਡੀਟਰਜੈਂਟ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਬੋਤਲਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਟੰਗ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੱਖੀਆਂ ਇਸ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋ ਕੇ ਬੋਤਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲ ਸਕਦੀਆਂ।

Attachment 1
Attachment 2

ਸਟਿੱਕੀ ਟ੍ਰੈਪ ਕੀਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਸੰਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਰੰਗਾਂ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਰੰਗੀਨ ਕਾਰਡਾਂ ਉੱਤੇ ਚਿਪਕਣ ਵਾਲਾ ਪਦਾਰਥ ਲਗਾ ਕੇ ਖੇਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟੰਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੀਲੇ ਕਾਰਡ — ਚੇਪੇ ਅਤੇ ਤੇਲੇ ਲਈ, ਨੀਲੇ ਕਾਰਡ — ਥ੍ਰਿਪਸ ਲਈ, ਪੀਲੇ-ਸੰਤਰੀ ਕਾਰਡ — ਚਿੱਟੀ ਮੱਖੀ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Attachment 1
Attachment 2
ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰੋ
Whatsapp Icon

ਵਾਟਸਐਪ

Facebook Icon

ਫੇਸਬੁੱਕ

ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਦਦ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ?
ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਲਈ ਸਾਡੇ ਹੈਲੋ ਬਾਇਰ ਕੇਂਦਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ
Bayer Logo
ਟੋਲ ਫ੍ਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੇਂਦਰ
1800-120-4049
ਘਰਮੰਡੀਉਤਪਾਦ
ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫੇਰੋਮੋਨ ਟ੍ਰੈਪਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਟ੍ਰੈਪਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ